Litteken puistjes: hoe ontstaan ze en wat kun je eraan doen?

Puistjes verdwijnen meestal vanzelf, maar soms blijft er daarna een zichtbaar plekje of litteken achter. Deze littekens van puistjes ontstaan vooral wanneer acne dieper in de huid voor ontstekingen en beschadigingen zorgt. Ook het uitknijpen, openkrabben of peuteren aan puistjes kan de huid extra beschadigen.

Niet ieder plekje dat na een puistje achterblijft, is overigens direct een echt litteken. Rode of donkere vlekjes kunnen na verloop van tijd nog vervagen. Bij echte acnelittekens is de structuur van de huid veranderd. Er kunnen bijvoorbeeld kleine putjes ontstaan, maar ook verdikte littekens komen voor.

Hoe eerder je actieve acne onder controle krijgt en verdere beschadiging van de huid voorkomt, hoe kleiner de kans dat er nieuwe littekens ontstaan.

💡 TIP: Wil jij de huid bij litteken puistjes optimaal verzorgen? Bestel Edula® zalf met 20% korting >>

Hoe ontstaan littekens van puistjes?

Bij acne kunnen ontstekingen dieper in de huid doordringen. Tijdens het herstel maakt de huid nieuw weefsel en collageen aan. Wanneer daarbij te weinig of juist te veel collageen wordt gevormd, kan de structuur van de huid veranderen en ontstaat er een litteken. Ontstekingsprocessen spelen daarbij een belangrijke rol in het ontstaan van acnelittekens (1).

Vooral diepe en sterk ontstoken puistjes geven een grotere kans op acnelittekens. Daarnaast kun je de huid verder beschadigen wanneer je een puistje uitknijpt, openkrabt of eraan blijft peuteren.

Daarom is het belangrijk om puistjes zoveel mogelijk met rust te laten. Door verdere beschadiging van de huid te voorkomen, verklein je bovendien de kans op zichtbare littekens.

Rode vlekjes of echt een litteken van puistjes?

Na een puistje kan een rood, roze, bruin of donker plekje achterblijven. Zo’n verkleuring betekent niet automatisch dat er een blijvend litteken is ontstaan.

Rode of roze vlekjes na acne worden vaak aangeduid als post-inflammatoir erytheem (PIE). Hierbij blijven kleine bloedvaatjes na de ontsteking tijdelijk zichtbaarder, waardoor een rood of roze plekje ontstaat. Post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) ziet er juist bruin of donker uit en ontstaat doordat de huid na een ontsteking extra pigment aanmaakt. Bij beide is vooral de kleur van de huid veranderd en hoeft er geen echt litteken te zijn ontstaan.

Bij een echt acnelitteken is juist de structuur van de huid veranderd. Je ziet bijvoorbeeld een putje, verdieping of verdikking. Het onderscheid is belangrijk, omdat verkleuringen en structurele acnelittekens een andere aanpak kunnen vragen.

KORTOM:
Na puistjes kunnen zowel verkleuringen als echte littekens achterblijven. Bij een acnelitteken is de structuur van de huid veranderd, terwijl bij PIE en PIH vooral sprake is van een verandering van kleur.

Welke soorten littekens kunnen puistjes veroorzaken?

Littekens door acne kunnen verschillende vormen hebben. De meeste acnelittekens zijn atrofisch: daarbij is er tijdens het herstel onvoldoende nieuw weefsel gevormd, waardoor het litteken lager ligt dan de omliggende huid.

Atrofische acnelittekens

Atrofische littekens zien eruit als kleine putjes of verdiepingen in de huid. Ze ontstaan wanneer tijdens het herstel onvoldoende nieuw weefsel wordt gevormd. Atrofische acnelittekens worden doorgaans onderverdeeld in drie vormen: ice-pick, boxcar en rolling scars (2).

Ice-pick littekens zijn smal en relatief diep. Boxcar littekens zijn breder en hebben duidelijkere randen. Rolling scars zijn meestal breder en minder scherp begrensd, waardoor de huid een golvend of oneffen uiterlijk kan krijgen.

Hypertrofische littekens

Bij een hypertrofisch litteken wordt juist meer littekenweefsel gevormd. Hierdoor ligt het litteken hoger dan de omliggende huid.

Verdikte acnelittekens komen minder vaak voor dan atrofische littekens en worden relatief vaker gezien bij acne op bijvoorbeeld de borst, schouders en rug.

Een hypertrofisch litteken is overigens niet hetzelfde als een keloïd. Een hypertrofisch litteken blijft binnen de grenzen van de oorspronkelijke huidbeschadiging, terwijl een keloïd daarbuiten kan doorgroeien.

Kun je een litteken van puistjes voorkomen?

Je kunt niet ieder acnelitteken voorkomen. Vooral ernstige of diep ontstoken acne kan littekens veroorzaken, ook wanneer je voorzichtig met je huid omgaat. Toch kun je de kans op extra huidbeschadiging wel verkleinen.

Het belangrijkste is om actieve acne tijdig aan te pakken. Hoe langer en heviger ontstekingen aanwezig blijven, hoe groter de kans dat dieper huidweefsel beschadigd raakt.

Daarnaast kun je zelf een aantal dingen doen:

• Knijp puistjes niet uit en krab ze niet open.
• Reinig je huid op een milde manier.
• Vermijd hard scrubben en agressieve huidverzorgingsproducten.
• Gebruik verzorgingsproducten die bij jouw huidtype passen.
• Bescherm je huid dagelijks tegen UV-straling.
• Laat ernstige, pijnlijke of aanhoudende acne tijdig beoordelen.

Heb je een puistje toch uitgeknepen of opengekrabd? Geef de huid dan rust en voorkom dat je opnieuw aan het plekje zit. Gebruik Edula® zalf om de huid te verzorgen, goed gehydrateerd en soepel te houden en het natuurlijke herstelproces te ondersteunen.

Waarom kun je puistjes beter niet uitknijpen?

Een puistje uitknijpen lijkt een snelle manier om ervan af te komen, maar je kunt daarmee juist extra schade veroorzaken. Door hard te drukken of te krabben beschadig je de omliggende huid en kan de ontstekingsreactie toenemen.

Bovendien vergroot herhaaldelijk peuteren aan puistjes de kans op verkleuringen en zichtbare littekens. Vooral bij diepe ontstekingen is het daarom verstandig om het puistje zoveel mogelijk met rust te laten.

Is een puistje vanzelf opengegaan of heb je het toch beschadigd? Houd het plekje schoon, raak het zo min mogelijk aan en geef de huid vervolgens de tijd om te herstellen.

Hoe kun je een litteken van puistjes verminderen?

Welke aanpak geschikt is, hangt vooral af van het soort litteken. Een jong en oppervlakkig litteken kun je goed verzorgen, maar diepe putjes in de huid verdwijnen niet door alleen een crème of zalf te gebruiken.

Daarnaast speelt de leeftijd van het litteken een rol. Vooral in de beginfase is goede en consequente verzorging belangrijk, omdat het litteken dan nog volop in ontwikkeling is. Juist in deze periode kun je de huid optimaal ondersteunen en zo bijdragen aan een zo mooi mogelijk eindresultaat.

Een litteken kan vervolgens lange tijd blijven veranderen. Het volledige rijpingsproces kan tot ongeveer twee jaar duren. Oudere, volledig uitgerijpte littekens veranderen doorgaans minder sterk, maar ook dan blijft een goede huidverzorging zinvol.

Bescherm littekens tegen de zon

UV-straling kan kleurverschillen na acne duidelijker zichtbaar maken. Bescherm je huid daarom dagelijks tegen de zon, zeker wanneer je nog rode of donkere plekjes en jonge littekens hebt.

Gebruik een zonnebrandproduct met een voldoende hoge beschermingsfactor en beperk onbeschermde blootstelling aan sterke zon.

Houd de huid goed gehydrateerd

Een goede hydratatie helpt de huidbarrière te ondersteunen en houdt de huid zacht en soepel. Dit is vooral prettig wanneer een jong litteken droog, gevoelig, jeukend of trekkerig aanvoelt.

Bij echte diepe acnelittekens verandert hydratatie de verloren huidstructuur echter niet. Daarvoor kan een professionele behandeling nodig zijn.

Professionele behandeling van acnelittekens

Bij diepere of opvallende acnelittekens zijn verschillende professionele behandelingen mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan microneedling, chemische peelings en bepaalde laserbehandelingen.

Welke behandeling geschikt is, hangt af van het type acnelitteken, de diepte, je huidtype en eventuele verkleuringen. Daarom is het verstandig om eerst te laten beoordelen welk soort littekens je hebt.

Edula® zalf voor de verzorging van een litteken van puistjes

Wanneer een puistje de huid heeft beschadigd of wanneer er een jong litteken is ontstaan, heeft de huid baat bij een goede dagelijkse verzorging. Daarbij zijn vooral hydratatie en bescherming belangrijk.

Edula® zalf vormt een beschermend laagje op de huid en helpt vochtverlies te beperken. Daarnaast heeft de zalf vochtvasthoudende en regulerende eigenschappen. Hierdoor blijft de huid goed gehydrateerd en soepel. Bovendien ondersteunt een goede hydratatie de huidbarrière en bevordert het natuurlijke herstelproces van de huid.

Edula® zalf bevat Calendula oertinctuur en Rosae aetheroleum, ingrediënten die bekendstaan om hun verzorgende en kalmerende eigenschappen.

De zalf is ontwikkeld in samenwerking met dermatologen en wordt inmiddels al ruim 35 jaar gebruikt voor de verzorging van de droge, kwetsbare en beschadigde huid, onder andere in ziekenhuizen en klinieken. Hierdoor heeft Edula® zalf zich door de jaren heen bewezen als een vertrouwd product voor de verzorging van littekens.

Geef je huid na een beschadigd puistje de verzorging die ze nodig heeft en ondersteun het natuurlijke herstelproces met Edula® zalf!

Alle voordelen van Edula® zalf op een rijtje: 

• Hydraterende en beschermende zalf
• Ondersteunt het natuurlijke herstelproces van de huid
• Geschikt voor het hele gezin vanaf 0 jaar
• Helpt bij jeuk, irritatie en roodheid
• Vrij van hormonen en parabenen
• Geschikt voor elk huidtype
• 35+ jaar bewezen effectief

Hoe gebruik je Edula® zalf bij litteken puistjes?

Heb je een puistje uitgeknepen of opengekrabd? Geef de huid dan rust en voorkom dat je opnieuw aan het plekje zit. Gebruik Edula® zalf om de huid te verzorgen, goed gehydrateerd en soepel te houden en het natuurlijke herstelproces te ondersteunen.

Bij een jong litteken kun je Edula® zalf gedurende de eerste twee maanden 2 tot 3 keer per dag dun aanbrengen op het litteken en de omliggende huid. In de derde en vierde maand kun je dit afbouwen naar 1 tot 2 keer per dag. Daarna kun je de zalf zolang als nodig eenmaal per dag blijven gebruiken. Voor het slapen gaan kun je de zalf eventueel wat rijker aanbrengen. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Heb je een ouder litteken van een puistje? Ook dan kun je Edula® zalf dagelijks gebruiken om de littekenhuid goed gehydrateerd, zacht en soepel te houden en klachten zoals droogheid, jeuk en een trekkerig gevoel te helpen verminderen.

Bekijk ook eens de ervaringen van anderen en de resultaten die met Edula® zalf behaald zijn.

Bestel Edula® zalf met 20% korting en ervaar direct de effectieve werking >>

⭐ Trustpilot ervaring: “Ik gebruik nu een maand of 4 de edulazalf en zou ook niets anders meer willen. Ik ben 49 jaar en had nog steeds last van een vette huid dus op z’n tijd ook nog steeds last van puistjes en grote poriën. De poriën zijn echt al een stuk kleiner geworden en van puistjes totaal geen last meer. Ik gebruik het op mijn gezicht als dag en nacht crème” –  Cindy

Wanneer met een litteken van puistjes naar de huisarts of huidtherapeut?

Heb je veel last van acne, ontstaan er diepe en pijnlijke ontstekingen of merk je dat er steeds nieuwe littekens bijkomen? Laat de acne dan beoordelen. Door actieve acne tijdig te behandelen, kun je verdere beschadiging van de huid zoveel mogelijk beperken.

Ook wanneer bestaande acnelittekens je erg storen, kun je advies vragen aan een huisarts, dermatoloog of huidtherapeut. Deze kan beoordelen om welk type litteken het gaat en welke behandelmogelijkheden daarbij passen.

Veelgestelde vragen over litteken puistjes

Gaan littekens van puistjes vanzelf weg?

Rode en donkere vlekjes na puistjes kunnen na verloop van tijd vervagen. Bij echte acnelittekens is de structuur van de huid veranderd. Deze verdwijnen meestal niet volledig vanzelf, al kan het uiterlijk van jonge littekens tijdens het rijpingsproces nog veranderen.

Hoe herken je een litteken van een puistje?

Bij een echt acnelitteken zie of voel je een verandering in de huidstructuur, bijvoorbeeld een putje, verdieping of verdikking. Een vlak rood of donker plekje kan ook een verkleuring na een ontsteking zijn en hoeft geen echt litteken te zijn.

Kun je littekens van puistjes voorkomen?

Niet altijd. Wel kun je de kans op extra beschadiging verkleinen door acne tijdig aan te pakken en puistjes niet uit te knijpen, open te krabben of eraan te peuteren.

Wat helpt tegen littekens van puistjes?

Dat hangt af van het type litteken. Goede huidverzorging, hydratatie en zonbescherming zijn belangrijk voor de huid. Voor diepe structurele acnelittekens kunnen behandelingen zoals microneedling, peelings of lasertherapie worden overwogen.

Hoelang blijven littekens van puistjes zichtbaar?

Dat verschilt per litteken. Jonge littekens kunnen gedurende lange tijd veranderen en het rijpingsproces kan tot ongeveer twee jaar doorgaan. Diepe structurele acnelittekens kunnen blijvend zichtbaar blijven.

Kun je Edula® zalf gebruiken bij littekens van puistjes?

Ja. Edula® zalf kun je gebruiken voor de verzorging van de huid na een beschadigd puistje en bij jonge of oudere littekens. De zalf helpt de huid gehydrateerd en soepel te houden, ondersteunt de huidbarrière en bevordert het natuurlijke herstelproces van de huid.

Bronnen:

(1) Pubmed: The role of inflammation in the pathogenesis of acne and acne scarring
(2) Pubmed: Effective Treatments of Atrophic Acne Scars

Let op: dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt nooit medisch advies. Raadpleeg altijd een arts bij twijfel of ernstige klachten.

📅 Laatst geüpdatet op: 18 september 2026

Lees ook:

Littekencrème gezicht: verzorging van littekens

👉 Wil je meer weten over de producten van Edula® Skincare? Bekijk dan ook onze homepage.