Acnelittekens: soorten, behandelen en verzorgen

Acnelittekens kunnen ontstaan nadat acne is genezen. Vooral bij diepere en langdurige ontstekingen kan de huid zodanig beschadigd raken dat er blijvende veranderingen in de huidstructuur ontstaan. Je ziet dan bijvoorbeeld kleine putjes, diepere deukjes of juist verdikte littekens.

Niet ieder plekje dat na een puistje achterblijft, is echter een acnelitteken. Na acne kunnen ook rode, roze of donkere vlekjes zichtbaar blijven zonder dat de structuur van de huid blijvend is veranderd. Welke behandeling geschikt is, hangt sterk af van het soort acnelitteken. Microneedling, chemische peelings en verschillende laserbehandelingen behoren bijvoorbeeld tot de mogelijkheden.

In dit blog lees je hoe acnelittekens ontstaan, welke soorten er zijn, wat het verschil is met pigmentvlekken na acne en welke behandelingen mogelijk zijn.

💡 TIP: Wil jij acnelittekens optimaal verzorgen? Bestel Edula® zalf met 20% korting >>

Hoe ontstaan acnelittekens?

Acnelittekens ontstaan wanneer een ontsteking bij acne dieper in de huid schade veroorzaakt. Tijdens het herstel probeert het lichaam deze beschadiging te herstellen door nieuw bindweefsel aan te maken.

Wanneer tijdens dit proces te weinig of juist te veel collageen wordt gevormd, kan de structuur van de huid veranderen. Zo kunnen verzonken of juist verdikte littekens ontstaan.

De kans op littekenvorming neemt toe bij ernstigere en langdurige ontstekingen. Ook het uitknijpen en openkrabben van puistjes kan de huid extra beschadigen.

Daarom is het belangrijk om actieve en vooral ernstige acne tijdig te laten behandelen. Hiermee pak je niet alleen de acne zelf aan, maar verklein je ook de kans op blijvende littekenvorming (1).

KORTOM:
Acnelittekens ontstaan door beschadiging van de diepere huid tijdens een ontsteking. Hoe ernstiger en langduriger de ontsteking, hoe groter de kans dat er een litteken achterblijft.

Welke soorten acnelittekens zijn er?

Acnelittekens zien er niet allemaal hetzelfde uit. De meeste acnelittekens zijn atrofisch. Dit betekent dat er tijdens het herstel onvoldoende weefsel is gevormd, waardoor een verzonken litteken ontstaat.

Binnen deze groep worden verschillende vormen onderscheiden.

Icepick littekens

Icepick littekens zijn kleine, smalle en relatief diepe putjes in de huid. Ze lopen vanaf het huidoppervlak dieper naar beneden en hebben daardoor een puntige vorm.

Boxcar littekens

Boxcar littekens zijn ronde of ovale verzonken littekens met duidelijkere randen. Ze kunnen zowel oppervlakkig als dieper in de huid liggen.

Rolling littekens

Rolling littekens zijn bredere, glooiende verzakkingen in de huid. Hierdoor kan het huidoppervlak een golvend of ongelijk uiterlijk krijgen.

Hypertrofische acnelittekens

Bij hypertrofische littekens wordt juist te veel littekenweefsel gevormd. Hierdoor ligt het litteken boven het normale huidoppervlak.

Een hypertrofisch litteken blijft binnen de grenzen van de oorspronkelijke beschadiging. Bij een keloïd groeit het littekenweefsel daar juist buiten.

Zijn rode en donkere vlekjes ook acnelittekens?

Na het verdwijnen van een puistje kan er nog lange tijd een rood, roze, bruin of donker plekje zichtbaar blijven. Hoewel deze plekjes vaak acnelittekens worden genoemd, zijn het niet altijd echte littekens.

Bij een rood of roze plekje kan sprake zijn van post-inflammatoir erytheem (PIE). Hierbij blijven oppervlakkige bloedvaatjes na de ontsteking langer zichtbaar.

Bruine of donkere vlekjes kunnen ontstaan door post-inflammatoire hyperpigmentatie (PIH). Hierbij maakt de huid na een ontsteking extra pigment aan.

Bij PIE en PIH is de kleur van de huid veranderd, maar hoeft er geen blijvende verandering van de huidstructuur te zijn. Dat onderscheid is belangrijk, omdat deze plekjes anders worden behandeld dan bijvoorbeeld diepe icepick- of boxcar-littekens.

Kun je acnelittekens voorkomen?

Je kunt niet altijd voorkomen dat acne littekens achterlaat. Wel kun je een aantal dingen doen om de kans op huidbeschadiging zoveel mogelijk te beperken.

Het belangrijkste is om actieve acne goed te behandelen. Vooral diepe, pijnlijke of langdurig ontstoken acne kan de diepere huid beschadigen. Heb je hier veel last van, bespreek dit dan met je huisarts of dermatoloog.

Knijp of krab puistjes bovendien liever niet open. Hierdoor kun je de ontsteking en beschadiging van de huid verergeren. Heb je toch een puistje uitgeknepen en is de huid beschadigd? Dan kun je Edula® zalf plaatselijk aanbrengen om de beschadigde huid te verzorgen en het natuurlijke herstelproces van de huid te bevorderen.

Gebruik daarnaast een milde huidverzorging en bescherm je huid tegen UV-straling. Zonlicht kan met name donkere verkleuringen na acne opvallender maken.

Kunnen acnelittekens vanzelf verdwijnen?

Echte acnelittekens verdwijnen meestal niet volledig vanzelf. Vooral diepere verzonken of verdikte littekens kunnen zichtbaar blijven.

Een jong litteken kan in de loop van de tijd wel veranderen. Het kan geleidelijk vlakker, soepeler of minder opvallend worden. Hoeveel verbetering optreedt, hangt onder andere af van het soort en de diepte van het litteken.

Rode en donkere vlekjes na acne kunnen daarentegen geleidelijk vervagen zonder dat er sprake is van een behandeling van echt littekenweefsel.

Hoe kun je acnelittekens behandelen?

Er bestaat niet één behandeling die geschikt is voor alle acnelittekens. Een icepick-litteken vraagt bijvoorbeeld om een andere aanpak dan een rolling litteken of een verdikt litteken. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt onder andere af van het type en de diepte van het acnelitteken (2).

Daarom is het verstandig om eerst te laten beoordelen welk type acnelittekens je hebt. Een dermatoloog of huidtherapeut kan vervolgens bespreken welke behandeling het beste bij de huid en het litteken past.

Microneedling bij acnelittekens

Bij microneedling worden met kleine naaldjes gecontroleerde microkanaaltjes in de huid gemaakt. Hierdoor wordt een herstelreactie in de huid op gang gebracht en wordt de aanmaak van collageen gestimuleerd.

Microneedling kan met name worden toegepast bij bepaalde atrofische acnelittekens. Vaak zijn meerdere behandelingen nodig.

Laserbehandeling

Ook laserbehandelingen kunnen worden ingezet bij acnelittekens. Afhankelijk van het soort litteken en huidtype kunnen verschillende lasers worden gebruikt.

Fractionele lasers behandelen kleine delen van de huid en stimuleren veranderingen in het bindweefsel. Bij diepere acnelittekens kan bijvoorbeeld een fractionele CO2-laser worden overwogen.

Chemische peeling

Bij een chemische peeling wordt een zuur op de huid aangebracht. Afhankelijk van het gebruikte zuur en de concentratie werkt de peeling oppervlakkiger of dieper.

Voor bepaalde acnelittekens kan bijvoorbeeld een TCA-peeling worden toegepast. Welke peeling geschikt is, hangt af van het soort litteken en de huid.

Behandeling van diepere acnelittekens

Bij diepe of sterk verzonken acnelittekens kunnen andere technieken nodig zijn. Zo kan bij bepaalde rolling scars subcisie worden toegepast, waarbij verklevingen onder het litteken worden losgemaakt.

Voor sommige diepe icepick-littekens kan een gerichte behandeling zoals TCA CROSS worden overwogen, waarbij een hoge concentratie TCA heel plaatselijk in het litteken wordt aangebracht om huidvernieuwing te stimuleren. Ook een kleine chirurgische behandeling kan bij bepaalde diepe littekens een mogelijkheid zijn.

Behandeling van verdikte acnelittekens

Hypertrofische littekens en keloïden vragen om een andere aanpak dan verzonken littekens. Mogelijke behandelingen zijn onder andere siliconen, injecties met corticosteroïden, bepaalde laserbehandelingen of een combinatie hiervan.

KORTOM:
De beste behandeling van acnelittekens hangt af van het type, de diepte en de plaats van het litteken. Daarom begint een goede behandeling met het vaststellen van het soort acnelitteken.

Welke behandeling past bij jouw acnelittekens?

Omdat verschillende soorten acnelittekens vaak tegelijkertijd voorkomen, kan ook een combinatie van behandelingen nodig zijn.

Een behandeling die goed werkt voor oppervlakkige boxcar-littekens hoeft bijvoorbeeld niet geschikt te zijn voor diepe icepick-littekens. Daarnaast spelen je huidtype, huidskleur en eventuele actieve acne een rol bij de keuze van een behandeling.

Laat je huid daarom eerst beoordelen voordat je met een intensieve behandeling begint. Bij actieve acne kan het bovendien verstandig zijn om deze eerst onder controle te krijgen voordat de littekens worden behandeld.

Verzorging na een behandeling van acnelittekens

Na microneedling, een laserbehandeling of chemische peeling kan de huid tijdelijk rood, gevoelig, droog of kwetsbaar zijn. Hoe lang dit duurt, hangt af van de behandeling en de intensiteit ervan.

Volg na de behandeling altijd eerst de nazorginstructies van je behandelaar. Gebruik alleen verzorgingsproducten wanneer je behandelaar aangeeft dat dit weer mag.

Zodra de huid voldoende is hersteld, helpt een goede hydratatie om de huid soepel te houden. Daarnaast is bescherming tegen UV-straling belangrijk, omdat een behandelde huid tijdelijk gevoeliger kan zijn voor pigmentveranderingen.

Acnelittekens verzorgen met Edula® zalf

Naast een eventuele professionele behandeling kun je aandacht besteden aan de dagelijkse verzorging van de huid bij acnelittekens. Edula® zalf kan hierbij worden gebruikt als onderdeel van je dagelijkse huidverzorging.

Edula® zalf vormt een beschermend laagje op de huid en helpt vochtverlies te beperken. Hierdoor blijft de huid goed gehydrateerd en soepel.

Daarnaast heeft Edula® zalf vochtvasthoudende en regulerende eigenschappen en ondersteunt deze de uitwisseling van vocht tussen de laagjes van de opperhuid. Een goede hydratatie ondersteunt de huidbarrière en bevordert het natuurlijke herstelproces van de huid.

Edula® zalf bevat Calendula oertinctuur en Rosae aetheroleum, ingrediënten die bekendstaan om hun verzorgende en kalmerende eigenschappen.

De zalf is ontwikkeld in samenwerking met dermatologen en wordt inmiddels al ruim 35 jaar gebruikt voor de verzorging van de droge, kwetsbare en beschadigde huid, onder andere in ziekenhuizen en klinieken. Hierdoor heeft Edula® zalf zich door de jaren heen bewezen als een vertrouwd product voor de dagelijkse verzorging van de huid.

Ook na een professionele behandeling van acnelittekens, zoals microneedling, laser of een chemische peeling, kun je Edula® zalf gebruiken om de huid te kalmeren en het natuurlijke herstelproces te bevorderen.

Geef de huid bij acnelittekens de hydratatie en verzorging die ze nodig heeft met Edula® zalf!

Alle voordelen van Edula® zalf op een rijtje: 

• Hydraterende en beschermende zalf
• Ondersteunt het natuurlijke herstelproces van de huid
• Geschikt voor het hele gezin vanaf 0 jaar
• Helpt bij jeuk, irritatie en roodheid
• Vrij van hormonen en parabenen
• Geschikt voor elk huidtype
• 35+ jaar bewezen effectief

Hoe gebruik je Edula® zalf bij acnelittekens?

Breng Edula® zalf 2 tot 3 keer per dag dun aan op de huid die je wilt verzorgen. Voor het slapen gaan kun je de zalf eventueel wat rijker aanbrengen. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Bekijk ook eens de ervaringen van anderen en de resultaten die met Edula® zalf behaald zijn.

Bestel Edula® zalf met 20% korting en ervaar direct de effectieve werking >>

⭐ Trustpilot review: “Zeer goede zalf om het litteken zachter en minder rood te maken. Echt blij mee.”  – Remy

Veelgestelde vragen over acnelittekens

Wat is het verschil tussen acnelittekens en pigmentvlekken?

Bij echte acnelittekens is de structuur van de huid veranderd. Bij post-inflammatoire hyperpigmentatie is vooral sprake van een donkere verkleuring van de huid. Rode of roze plekjes na acne kunnen passen bij post-inflammatoir erytheem.

Gaan acnelittekens vanzelf weg?

Diepere acnelittekens verdwijnen meestal niet volledig vanzelf. Ze kunnen in de loop van de tijd wel minder opvallend worden. Rode en donkere plekjes na acne kunnen zonder behandeling geleidelijk vervagen.

Welke behandeling helpt bij acnelittekens?

Dat hangt af van het soort acnelitteken. Mogelijke behandelingen zijn onder andere microneedling, lasertherapie, chemische peelings, subcisie en bepaalde chirurgische technieken.

Kan microneedling helpen bij acnelittekens?

Microneedling kan worden toegepast bij bepaalde atrofische acnelittekens. De behandeling stimuleert processen in de huid die betrokken zijn bij de vorming van nieuw collageen.

Kun je nieuwe acnelittekens voorkomen?

Niet altijd. Wel is het belangrijk om vooral ernstige of langdurige acne tijdig te behandelen en puistjes niet uit te knijpen of open te krabben. Hiermee beperk je extra beschadiging van de huid.

Kan ik Edula® zalf gebruiken bij acnelittekens?

Ja. Edula® zalf kan worden gebruikt voor de verzorging van de huid bij acnelittekens. De zalf helpt vochtverlies te beperken en houdt de huid gehydrateerd en soepel.

Bronnen:

(1) Pubmed: Therapeutic approaches to reducing atrophic acne scarring
(2) Pubmed: Evidence-based management of cutaneous scarring in dermatology part 2: atrophic acne scarring

Let op: dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt nooit medisch advies. Raadpleeg altijd een arts bij twijfel of ernstige klachten.

📅 Laatst geüpdatet op: 27 september 2026

Lees ook:

Littekenbehandeling: mogelijkheden en verzorging

👉 Wil je meer weten over de producten van Edula® Skincare? Bekijk dan ook onze homepage.