Verdikt litteken: waarom het ontstaat en wat je eraan kunt doen

Een litteken ontstaat wanneer de huid beschadigd raakt en het lichaam nieuw weefsel aanmaakt om de wond te herstellen. Dat proces verloopt meestal geleidelijk, waardoor het litteken na verloop van tijd minder zichtbaar wordt. Toch kan het gebeuren dat het genezingsproces anders verloopt en dat het litteken dikker wordt dan normaal. In dat geval spreken we vaak van een verdikt litteken.

Een verdikt litteken kan er rood, paars of stevig uitzien en ligt meestal iets hoger op de huid. Sommige mensen ervaren daarnaast jeuk, een trekkend gevoel of gevoeligheid. Hoewel dit type litteken in de meeste gevallen onschuldig is, kan het cosmetisch storend zijn. Daarom zoeken veel mensen naar manieren om littekens zo soepel en rustig mogelijk te laten herstellen.

In dit artikel lees je wat een verdikt litteken precies is, hoe het ontstaat en welke mogelijkheden er zijn om het herstel van de huid te ondersteunen.

💡 TIP: Zoek je een zalf om littekens te verzorgen en soepel te houden? Gebruik dan deze >>

Wat is een verdikt litteken?

Een verdikt litteken ontstaat wanneer de huid tijdens het herstelproces meer littekenweefsel aanmaakt dan nodig is. Hierdoor ligt het litteken iets hoger dan de omliggende huid. In veel gevallen voelt het litteken ook steviger of harder aan.

Littekens ontstaan door verschillende oorzaken. Denk bijvoorbeeld aan een operatie, een snijwond, een brandwond of zelfs het openkrabben van een puistje. Tijdens het herstel maakt de huid collageen aan om de wond te sluiten. Wanneer dat proces goed verloopt, wordt het litteken na verloop van tijd vlakker en lichter van kleur. Soms verloopt dit proces echter anders, waardoor een verdikking zichtbaar blijft.

Gemiddeld kan het tot twee jaar duren voordat een litteken volledig is uitgerijpt. In die periode kan het litteken dus nog veranderen in kleur, vorm en dikte.

KORTOM:
Een verdikt litteken ontstaat wanneer de huid tijdens het herstelproces meer littekenweefsel aanmaakt dan nodig is. Hierdoor ligt het litteken iets hoger op de huid en kan het rood, stevig of jeukerig aanvoelen.

Verschillende soorten verdikte littekens

Niet elk verdikt litteken is hetzelfde. Er bestaan namelijk verschillende typen littekens die een verdikking kunnen veroorzaken (1).

Onrijpe littekens

Wanneer een litteken net is ontstaan, is het vaak nog rood of roze van kleur en ligt het iets hoger op de huid. Dit betekent niet automatisch dat er sprake is van een blijvende verdikking. In veel gevallen gaat het om een onrijp litteken dat nog volop in ontwikkeling is.

Na verloop van tijd wordt het litteken meestal vlakker en minder opvallend. Juist in deze fase is goede huidverzorging belangrijk, omdat het litteken dan nog sterk verandert. In deze periode kan je het meeste doen aan het uiteindelijke resultaat.

Hypertrofische littekens

Hypertrofische littekens ontstaan meestal enkele maanden na het sluiten van een wond. Het litteken wordt dan dikker en kan rood of paars kleuren. Daarnaast ervaren sommige mensen jeuk of een strak gevoel.

Een belangrijk kenmerk van hypertrofische littekens is dat ze binnen de grenzen van de oorspronkelijke wond blijven. Hoewel het litteken dus verdikt is, groeit het niet verder dan het oorspronkelijke wondgebied.

Vaak neemt de verdikking na zes tot acht maanden geleidelijk af.

Keloïd littekens

Een keloïd litteken is een vorm van littekenweefsel waarbij de huid juist buiten de oorspronkelijke wond begint te groeien. Hierdoor ontstaat een grotere verdikking op de huid (2).

Keloïden kunnen direct na het genezen van een wond ontstaan, maar soms ontwikkelen ze zich pas later. Ze komen vaker voor op bepaalde plekken van het lichaam, zoals de borst, schouders, rug en rondom de oren. Daarnaast hebben sommige huidtypes, zoals een donkere huid, een grotere kans op het ontwikkelen van een keloïd litteken.

KORTOM:
Verdikte littekens komen in verschillende vormen voor. Een onrijp litteken is vaak tijdelijk verdikt, terwijl een hypertrofisch litteken dikker blijft binnen de wondranden. Een keloïd litteken groeit juist buiten de oorspronkelijke wond en kan daardoor groter worden.

Een voorbeeld van een verdikt litteken: in dit geval een hypertrofisch litteken.

Hoe ontstaat een verdikt litteken?

De exacte oorzaak van een verdikt litteken is nog niet volledig duidelijk. Wel denken onderzoekers dat het te maken heeft met de manier waarop collageen in de huid wordt aangemaakt.

Tijdens het herstelproces produceert het lichaam collageen om de wond te sluiten. Wanneer er echter te veel collageen wordt aangemaakt, kan het litteken dikker worden dan normaal. Hierdoor ontstaat een verdikking op de huid.

Daarnaast kunnen verschillende factoren invloed hebben op het ontstaan van een verdikt litteken, zoals:

de grootte en diepte van de wond
spanning op de huid tijdens het genezen
genetische aanleg
infecties of irritatie van de wond
locatie van het litteken op het lichaam

Hoewel een verdikt litteken soms opvallend kan zijn, is het meestal onschuldig en ontstaat het simpelweg door het herstelproces van de huid.

KORTOM:
Een verdikt litteken ontstaat meestal doordat de huid tijdens het herstelproces meer collageen aanmaakt dan nodig is.

Behandeling van een verdikt litteken

In veel gevallen hoeft een verdikt litteken niet behandeld te worden. Toch kan een behandeling overwogen worden wanneer het litteken klachten veroorzaakt of cosmetisch storend is.

Artsen kunnen verschillende behandelingen adviseren, afhankelijk van het type litteken. Voorbeelden hiervan zijn:

lasertherapie
corticosteroïd-injecties
siliconenpleisters of gel
chirurgische verwijdering van keloïdweefsel

Deze behandelingen worden meestal toegepast wanneer littekens veel klachten veroorzaken of sterk zichtbaar blijven.

Een verdikt litteken kan o.a. behandeld worden door middel van lasertherapie.

Tips om een litteken zo rustig mogelijk te laten herstellen

Tijdens het herstel van een wond of litteken zijn er een aantal dingen waar je rekening mee kunt houden. Zo is het bijvoorbeeld verstandig om een litteken zoveel mogelijk uit de zon te houden, omdat uv-straling ervoor kan zorgen dat het litteken donkerder verkleurt. Daarnaast kan het helpen om de huid goed gehydrateerd en soepel te houden, zodat er minder spanning op het litteken ontstaat.

Ook is het belangrijk om een wond of litteken niet open te krabben of te irriteren, omdat dit het herstelproces kan verstoren. Sommige mensen masseren het litteken daarnaast voorzichtig wanneer de wond volledig gesloten is, zodat de huid soepeler blijft. Wanneer je twijfelt over de verzorging van een litteken, kan het verstandig zijn om advies te vragen aan een arts of huidtherapeut.

KORTOM:
Door een litteken uit de zon te houden, de huid goed te verzorgen en irritatie te vermijden, kun je het herstelproces van de huid zo rustig mogelijk laten verlopen.

Verdikt litteken verzorgen met Edula® zalf

Hoewel het niet altijd mogelijk is om een verdikt litteken volledig te voorkomen, draagt een goede verzorging van de huid wel bij aan een rustiger herstelproces. Daarom adviseren veel deskundigen om de huid rondom een wond goed te hydrateren en soepel te houden en wanneer de wond gesloten is een verzorgende zalf te gebruiken om het litteken soepel te houden.

Edula® zalf wordt al meer dan 35 jaar gebruikt voor de verzorging van de huid en is ontwikkeld in samenwerking met dermatologen. In die tijd heeft de zalf zich bewezen als een kwalitatief hoogwaardig product met echte resultaten. De unieke formule bevat onder andere Calendula oertinctuur en Rosae aetheroleum, ingrediënten die bekendstaan om hun kalmerende werking. Edula® zalf hydrateert de huid, houdt deze soepel en bevordert het natuurlijke herstelproces. Bovendien zorgt het voor een beschermlaagje, waardoor jeuk, irritatie en roodheid worden vermindert.

Wanneer de huid soepel blijft, helpt dit om een trekkend gevoel en irritatie rondom een litteken te verminderen. Mensen ervaren dat het litteken rustiger aanvoelt wanneer de huid regelmatig wordt verzorgd.

Je kan tot maximaal 2 jaar invloed uitoefenen op het eindresultaat van litteken, daarna kan je alleen nog klachten verminderen. De regel hierbij is hoe eerder je start met de verzorging van je litteken hoe beter het resultaat zal zijn.

Gebruik

Na het sluiten van de wond kan je al beginnen met het smeren van Edula® zalf. Houdt er rekening mee dat je pas begint een week nadat eventuele hechtingen zijn verwijderd. Breng een laag Edula® zalf aan. Waar mogelijk de wond afdekken met een steriel gaasje. Gedurende de eerste 2 maanden 2 á 3 maal per dag, de derde en vierde maand 1 á 2 maal per dag. Daarna zolang als nodig 1 maal per dag totdat het litteken mooi genezen is. De zalf dient niet in gemasseerd te worden wanneer je een recent litteken hebt! Lees voor het gebruik de bijsluiter

Alle voordelen van Edula® zalf op een rijtje:

Vochtvasthoudende en huidherstellende zalf
Geschikt voor het hele gezin vanaf 0 jaar
Vermindert jeuk, irritatie en roodheid
Vrij van parabenen en corticosteroïden
Geschikt voor elk huidtype
35+ jaar bewezen effectief

Check ook eens de ervaringen van anderen en de resultaten die met Edula® zalf geboekt zijn.

Bestel Edula® zalf hier en ervaar direct de effectieve werking >>

Veelgestelde vragen over een verdikt litteken (FAQ)

Wat is een verdikt litteken precies?
Een verdikt litteken is een litteken dat hoger op de huid ligt dan de omliggende huid. Dit ontstaat doordat de huid tijdens het herstelproces extra littekenweefsel aanmaakt. Daardoor kan het litteken dikker, steviger en soms ook roder van kleur zijn.

Kan een verdikt litteken vanzelf minder worden?
Ja, in veel gevallen wordt een verdikt litteken na verloop van tijd minder zichtbaar. Vooral hypertrofische littekens kunnen na enkele maanden tot jaren geleidelijk platter worden. Toch verschilt dit per persoon en per type litteken.

Wat is het verschil tussen een hypertrofisch litteken en een keloïd?
Een hypertrofisch litteken blijft binnen de grenzen van de oorspronkelijke wond, terwijl een keloïd litteken juist buiten de wond kan doorgroeien. Daardoor kan een keloïd groter worden dan de oorspronkelijke beschadiging van de huid.

Hoe lang duurt het voordat een litteken volledig herstelt?
Het rijpen van een litteken kan vrij lang duren. In veel gevallen duurt het één tot twee jaar voordat een litteken volledig is uitontwikkeld. In die periode kan het litteken nog veranderen in kleur, dikte en structuur.

Wat kun je doen om een verdikt litteken te verzorgen?
Hoewel een verdikt litteken niet altijd te voorkomen is, kan een goede verzorging van de huid wel helpen. Het soepel houden van de huid en het regelmatig verzorgen van het litteken kan bijvoorbeeld helpen om een trekkend gevoel en irritatie te verminderen.

Bronnen

(1) Amsterdam UMC: Scar Clinic
(2) Mayo Clinic: Keloid Scar

Let op: dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt nooit medisch advies. Raadpleeg altijd een arts bij twijfel of ernstige klachten.