Soorten puisten: hoe herken je ze en wat kun je eraan doen?

Puistjes komen in allerlei vormen voor. De ene keer zie je een klein zwart puntje of wit bultje, terwijl een andere puist rood, pijnlijk en diep onder de huid kan zitten. Bovendien kunnen puistjes niet alleen in het gezicht ontstaan, maar ook op bijvoorbeeld de rug, borst en schouders. Er bestaan verschillende soorten puisten en het is handig om de verschillen te herkennen.

Een mee-eter vraagt namelijk om een andere aanpak dan een ontstoken pustel of een diepe onderhuidse puist. Daarnaast zijn niet alle bultjes die op puistjes lijken daadwerkelijk acne. In dit blog zetten we de meest voorkomende soorten puisten voor je op een rij. Je leest hoe je ze herkent, waardoor ze kunnen ontstaan en wat je zelf kunt doen om je huid goed te verzorgen.

💡 TIP: Last van puistjes of heb je toch een puistje uitgeknepen? Bestel Edula® zalf met 20% korting >>

Wat zijn puisten?

Puisten ontstaan wanneer haarzakjes en talgklieren verstopt raken met overtollig talg en dode huidcellen. Hierdoor kan de talg niet goed meer naar buiten en kunnen mee-eters ontstaan. Wanneer er vervolgens een ontstekingsreactie optreedt, kunnen zich rode en soms met pus gevulde puistjes ontwikkelen.

Ook de bacterie Cutibacterium acnes, die van nature op de huid voorkomt, speelt een rol bij het ontstaan van ontstekingsreacties bij acne (1). Daarnaast kunnen hormonen invloed hebben op de talgproductie. Dit verklaart bijvoorbeeld waarom puistjes vaak tijdens de puberteit ontstaan, maar ook volwassenen er last van kunnen krijgen.

Puistjes komen vooral voor op plekken met relatief veel talgklieren, zoals het gezicht, de borst, rug en schouders. Toch ziet niet ieder puistje er hetzelfde uit. Zo maken we onder andere onderscheid tussen mee-eters, papels, pustels, noduli en cysten. Sommige blijven oppervlakkig, terwijl andere ontstekingen dieper in de huid ontstaan en pijnlijk kunnen zijn.

Ook is niet ieder bultje dat op een puist lijkt daadwerkelijk acne. Zo kunnen warmtepuistjes, een steenpuist of gistpuistjes een andere oorzaak hebben. Verderop lees je daarom niet alleen welke soorten puisten er zijn, maar ook welke huidproblemen gemakkelijk met acne worden verward.

KORTOM:
Puisten ontstaan meestal door een combinatie van talg, dode huidcellen en ontstekingsreacties in en rond het haarzakje. Er bestaan verschillende soorten puisten, van mee-eters en kleine ontstoken bultjes tot diepe en pijnlijke puisten.

Er bestaan verschillende soorten puisten, van mee-eters en kleine ontstoken puistjes tot diepere, pijnlijke puisten onder de huid.

Welke soorten puisten zijn er?

De verschillende soorten puisten kun je onder andere herkennen aan hun kleur, grootte, diepte en de aanwezigheid van talg of pus. Hieronder bespreken we de meest voorkomende vormen.

1. Mee-eters (comedonen)

Mee-eters zijn verstopte poriën en behoren tot de niet-ontstoken vormen van acne. Er bestaan open en gesloten comedonen.

Een open comedoon herken je aan het zwarte puntje. De donkere kleur ontstaat niet door vuil, maar doordat de inhoud van de porie in contact komt met de buitenlucht. Bij een gesloten comedoon blijft de opening bedekt door een dun laagje huid. Hierdoor ontstaat een klein wit of huidkleurig bultje.

Wat kun je doen?
Reinig de huid mild en kies voor huidverzorgingsproducten die de poriën niet onnodig verstoppen. Een product met salicylzuur kan helpen om verstopte poriën tegen te gaan.

2. Papels

Papels zijn kleine rode of roze ontstoken bultjes zonder zichtbaar wit of geel kopje. Ze kunnen gevoelig of pijnlijk zijn wanneer je ze aanraakt.

Een papel ontstaat wanneer een verstopt haarzakje ontstoken raakt. Knijp deze puistjes daarom niet uit, want hierdoor kun je de huid verder beschadigen.

Wat kun je doen?
Reinig de huid voorzichtig en vermijd hard scrubben. Kies daarnaast voor een eenvoudige en milde huidverzorgingsroutine.

3. Pustels

Pustels zijn ontstoken puistjes met een zichtbaar wit of geel kopje dat pus bevat. Rondom het kopje is de huid meestal rood.

Hoewel het verleidelijk kan zijn om zo’n puistje uit te knijpen, kun je daarmee de omliggende huid beschadigen. Bovendien vergroot beschadiging van de huid de kans dat er later een zichtbaar vlekje of acnelitteken achterblijft.

Wat kun je doen?
Ingrediënten zoals benzoylperoxide of salicylzuur worden regelmatig gebruikt bij acne. Blijf daarnaast zoveel mogelijk van het puistje af.

4. Onderhuidse puisten (noduli)

Onderhuidse puisten liggen dieper in de huid. Ze voelen vaak aan als een harde, pijnlijke knobbel en hebben meestal geen zichtbaar wit kopje.

Omdat de ontsteking dieper ligt, kun je deze puisten niet eenvoudig uitknijpen. Proberen te drukken of prikken kan de huid juist verder beschadigen.

Wat kun je doen?
Laat een onderhuidse puist zoveel mogelijk met rust. Heb je regelmatig grote of pijnlijke onderhuidse puisten? Dan is het verstandig om je huisarts of dermatoloog om advies te vragen.

5. Cysten

Cysten zijn diepe ontstekingen die pijnlijk kunnen zijn en vocht of pus kunnen bevatten. Ze komen voor bij ernstigere vormen van acne en geven een grotere kans op blijvende littekens dan oppervlakkige puistjes.

Wat kun je doen?
Probeer cysten niet zelf uit te knijpen of open te maken. Bij terugkerende of uitgebreide cystische acne is het verstandig om een huisarts of dermatoloog te raadplegen.

Welke andere soorten bultjes lijken op puisten?

Niet ieder rood of wit bultje op de huid is een gewone acnepuist. Verschillende huidaandoeningen kunnen sterk op acne lijken, terwijl ze een andere oorzaak hebben. Het is daarom belangrijk om het verschil te herkennen, omdat ook de juiste aanpak kan verschillen.

Gistpuistjes

De term ‘gistpuistjes’ wordt vaak gebruikt voor folliculitis veroorzaakt door Malassezia, een gist die van nature op de huid voorkomt. De bultjes kunnen sterk op acne lijken en zitten vaak op de borst, rug, schouders of het gezicht. Jeuk komt hierbij relatief vaak voor.

Omdat de oorzaak anders is dan bij gewone acne, vraagt deze huidklacht ook om een andere aanpak.

Warmtepuistjes

Warmtepuistjes ontstaan wanneer zweet niet goed kan worden afgevoerd. Hierdoor kunnen kleine rode bultjes of blaasjes ontstaan, vooral tijdens warm en vochtig weer.

Warmtepuistjes zijn dus geen acne. Houd de huid koel, draag luchtige kleding en probeer overmatig zweten te beperken.

Mallorca acne

Mallorca acne, ook wel acne aestivalis genoemd, kan ontstaan na blootstelling aan zonlicht. Hierbij verschijnen kleine rode bultjes, vaak op de borst, schouders, armen of rug.

Hoewel de naam anders doet vermoeden, gaat het niet om gewone acne. Bescherm je huid daarom goed tegen UV-straling en kies bij een gevoelige huid voor een zonneproduct dat bij jouw huid past.

Steenpuist

Ook een steenpuist is geen gewone acnepuist. Een steenpuist is een ontsteking van een haarzakje waarbij een pijnlijke, rode zwelling kan ontstaan. Je ziet ze bijvoorbeeld op de nek, oksels, liezen of billen.

Knijp een steenpuist niet uit. Neem bij ernstige klachten, koorts, uitbreiding of twijfel contact op met je huisarts.

Welke soorten acne zijn er?

Naast verschillende soorten puistjes bestaan er ook verschillende vormen van acne. Daarbij gaat het niet om één afzonderlijk puistje, maar om een bepaald acnebeeld.

Jeugdacne

Jeugdacne, ook wel acne vulgaris genoemd, ontstaat vooral tijdens de puberteit. Hormonale veranderingen zorgen ervoor dat de talgproductie toeneemt. Hierdoor kunnen mee-eters, papels en pustels ontstaan.

Een milde dagelijkse reiniging en geschikte huidverzorging zijn belangrijk. Heb je veel ontstoken of pijnlijke acne, dan kan de huisarts adviseren over een passende behandeling.

Acne bij volwassenen

Ook volwassenen kunnen acne krijgen of blijven houden. Bij vrouwen kan acne bijvoorbeeld samenhangen met hormonale veranderingen. De puistjes bevinden zich regelmatig rondom de kin en kaaklijn, maar kunnen ook op andere plekken voorkomen.

Acne excoriée

Bij acne excoriée speelt het herhaaldelijk krabben, peuteren en uitknijpen van puistjes een belangrijke rol. Daardoor ontstaan wondjes, korstjes, verkleuringen en uiteindelijk soms littekens.

Heb je hier last van? Probeer beschadiging van de huid zoveel mogelijk te voorkomen en geef opengekrabde plekjes rust.

Babyacne

Babyacne kan in de eerste levensweken ontstaan. Je ziet dan kleine rode of witte bultjes, meestal in het gezicht.

Babyacne verdwijnt vaak vanzelf. Houd de huid schoon met lauw water en vermijd onnodig wrijven, scrubben of uitknijpen.

Waar komen verschillende soorten puisten het meest voor?

Puistjes ontstaan vooral op lichaamsdelen waar veel talgklieren aanwezig zijn. Het gezicht is daarom een bekende plek, maar acne kan ook op andere delen van het lichaam voorkomen.

Veelvoorkomende plekken zijn het voorhoofd, de neus, kin en kaaklijn. Daarnaast kunnen puistjes op de rug, borst en schouders ontstaan.

De plaats van een puistje vertelt overigens niet automatisch wat de oorzaak is. Hormonen, talgproductie, huidverzorging, wrijving, bepaalde medicijnen en erfelijke aanleg kunnen allemaal een rol spelen.

Kun je verschillende soorten puisten voorkomen?

Je kunt niet ieder puistje voorkomen. Wel kun je met een milde huidverzorgingsroutine helpen voorkomen dat je de huid onnodig irriteert of poriën extra belast.

• Reinig je huid één tot twee keer per dag met een milde gezichtsreiniger.
• Kies huidverzorgingsproducten die bij jouw huidtype passen.
• Knijp, krab en peuter zo min mogelijk aan puistjes.
• Vermijd agressief scrubben wanneer je huid ontstoken of gevoelig is.
• Reinig de huid na veel zweten en voorkom langdurige wrijving waar mogelijk.
• Bescherm je huid overdag goed tegen UV-straling.

Ook hormonen, erfelijke aanleg en bepaalde medicijnen kunnen invloed hebben op acne. Je kunt het ontstaan van puistjes daarom niet altijd volledig zelf beïnvloeden.

Een milde reiniging, de juiste verzorgingsproducten en zo min mogelijk aan de huid zitten helpen om de huid schoon, rustig en goed verzorgd te houden.

Waarom kun je verschillende soorten puisten beter niet uitknijpen?

Een puistje uitknijpen lijkt misschien de snelste oplossing, maar door hard te drukken kun je de huid beschadigen. Bovendien kan de ontsteking hierdoor verergeren en neemt de kans op verkleuringen en zichtbare littekens toe.

Ontstekingsprocessen spelen niet alleen een belangrijke rol bij het ontstaan en verloop van acne, maar ook bij de ontwikkeling van acnelittekens (2). Door puistjes zoveel mogelijk met rust te laten en verdere beschadiging van de huid te voorkomen, verklein je daarom de kans op zichtbare littekens.

Heb je een puistje toch uitgeknepen of opengekrabd? Geef de huid dan rust en voorkom dat je opnieuw aan het plekje zit. Gebruik Edula® zalf om de huid te verzorgen, goed gehydrateerd en soepel te houden en het natuurlijke herstelproces te ondersteunen.

Edula® zalf voor de verzorging van een huid met puistjes

Een huid met puistjes kan rood, gevoelig of geïrriteerd aanvoelen. Bovendien kan de huid beschadigd raken wanneer je een puistje hebt uitgeknepen of opengekrabd. Een goede verzorging helpt om de huid gehydrateerd en soepel te houden en ondersteunt de huidbarrière.

Edula® zalf vormt een beschermend laagje op de huid en helpt vochtverlies te beperken. Daarnaast heeft de zalf vochtvasthoudende en regulerende eigenschappen. Hierdoor blijft de huid goed gehydrateerd en soepel en wordt het natuurlijke herstelproces van de huid bevorderd.

Edula® zalf bevat Calendula oertinctuur en Rosae aetheroleum, ingrediënten die bekendstaan om hun verzorgende en kalmerende eigenschappen.

De zalf is ontwikkeld in samenwerking met dermatologen en wordt inmiddels al ruim 35 jaar gebruikt voor de verzorging van de droge, kwetsbare en beschadigde huid, onder andere in ziekenhuizen en klinieken. Hierdoor heeft Edula® zalf zich door de jaren heen bewezen als een vertrouwd product voor de verzorging van de huid.

Geef je huid bij puistjes en huidbeschadiging de verzorging die ze nodig heeft en ondersteun het natuurlijke herstelproces met Edula® zalf!

Alle voordelen van Edula® zalf op een rijtje: 

• Hydraterende en beschermende zalf
• Ondersteunt het natuurlijke herstelproces van de huid
• Geschikt voor het hele gezin vanaf 0 jaar
• Helpt bij jeuk, irritatie en roodheid
• Vrij van hormonen en parabenen
• Geschikt voor elk huidtype
• 35+ jaar bewezen effectief

Hoe gebruik je Edula® zalf bij puistjes?

Breng Edula® zalf dun aan op de plek die je wilt verzorgen. Dit kun je 2 tot 3 keer per dag doen. Voor het slapen gaan kun je de zalf eventueel wat rijker aanbrengen.

Heb je een puistje uitgeknepen of opengekrabd? Geef de huid dan rust en voorkom dat je opnieuw aan het plekje zit. Gebruik Edula® zalf om de huid te verzorgen, goed gehydrateerd en soepel te houden en om het natuurlijke herstelproces te ondersteunen.

Bekijk ook eens de ervaringen van anderen en de resultaten die met Edula® zalf behaald zijn.

Bestel Edula® zalf met 20% korting en ervaar direct de effectieve werking >>

⭐ Trustpilot ervaring: “Ik gebruik nu een maand of 4 de edulazalf en zou ook niets anders meer willen. Ik ben 49 jaar en had nog steeds last van een vette huid dus op z’n tijd ook nog steeds last van puistjes en grote poriën. De poriën zijn echt al een stuk kleiner geworden en van puistjes totaal geen last meer. Ik gebruik het op mijn gezicht als dag en nacht crème” –  Cindy

Wanneer ga je met verschillende soorten puisten naar de huisarts?

Een paar puistjes kun je meestal zelf verzorgen. Heb je echter veel ontstoken, diepe of pijnlijke puisten, ontstaan er littekens of heeft acne veel invloed op je dagelijks leven? Dan is het verstandig om naar de huisarts te gaan.

Ook wanneer je acne ondanks een goede huidverzorgingsroutine blijft verergeren, kan een arts beoordelen welke behandeling geschikt is. Vooral bij diepe noduli en cysten is tijdige behandeling belangrijk vanwege het grotere risico op littekens.

Veelgestelde vragen over soorten puisten

Welke soorten puisten zijn er?

De belangrijkste soorten acnepuistjes zijn mee-eters, papels, pustels, noduli en cysten. Daarnaast bestaan er huidproblemen zoals gistpuistjes, warmtepuistjes en steenpuisten die op acne kunnen lijken, maar een andere oorzaak hebben.

Wat is het verschil tussen een papel en een pustel?

Een papel is een rood, ontstoken bultje zonder zichtbaar pus. Een pustel bevat daarentegen pus en heeft meestal een wit of geel kopje.

Wat zijn harde puisten onder de huid?

Een harde en pijnlijke puist die diep onder de huid ligt, kan een nodulus zijn. Deze vorm van acne heeft meestal geen zichtbaar kopje en kun je beter niet proberen uit te knijpen.

Welke puisten mag je uitknijpen?

Het is beter om puistjes niet zelf uit te knijpen. Door te drukken kun je de huid beschadigen en vergroot je de kans op roodheid, verkleuringen en littekens.

Welke soorten puisten geven de meeste kans op littekens?

Vooral diepe ontstekingen zoals noduli en cysten hebben een grotere kans om littekens achter te laten. Ook veelvuldig uitknijpen of openkrabben kan de huid beschadigen en de kans op zichtbare littekens vergroten.

Wat kun je op een uitgeknepen puistje smeren?

Laat het plekje vooral met rust en houd de huid schoon. Edula® zalf kun je gebruiken om de beschadigde huid te verzorgen, gehydrateerd en soepel te houden en om het natuurlijke herstelproces te bevorderen.

Bronnen:

(1) Pubmed: Acne vulgaris: A review of the pathophysiology, treatment, and recent nanotechnology based advances
(2) Pubmed: The role of inflammation in the pathogenesis of acne and acne scarring

Let op: dit artikel is bedoeld ter informatie en vervangt nooit medisch advies. Raadpleeg altijd een arts bij twijfel of ernstige klachten.

📅 Laatst geüpdatet op: 16 september 2026

Verschillende soorten puisten, lees ook:

Puisten op voorhoofd: oorzaken en wat kun je doen?